معالم در حرم مکی شریف

کعبه مشرفه

کعبه مرکز حرم مکی و مهم‌ترین معالم آن و بهترین زیارتگاه‌های مکه مکرمه است که دور کعبه حزامی از سنگ وجود دارد که همان سنگ سیاه است، سنگی که از بهشت نازل شده است، همان‌طور که در حدیث نبوی شریف آمده است: «سنگ سیاه از بهشت نازل شد و از شیر سفیدتر بود، اما گناهان بنی‌آدم آن را سیاه کرد». طواف دور کعبه رکن اصلی برای انجام مناسک حج و عمره است.

چاه زمزم

چاه زمزم در نزدیکی کعبه واقع شده و آب زمزم از پاک‌ترین آب‌های روی زمین است، این آب مبارک از زیر پای نبی الله اسماعیل -علیه السلام- جوشیده است و در حدیث ابن عباس در بخاری آمده است: که خداوند به جبریل -علیه السلام- دستور داد تا زمین را زیر پای نوزاد بزند، او با بال خود به زمین زد و آب از زیر پای اسماعیل -علیه السلام- جوشید و وقتی چشمه ظاهر شد، هاجر (به خاطر اینکه آب تمام نشود) آن را با شن و سنگ محاصره کرد، پیامبر ﷺ فرمود: رحمت خدا بر مادر اسماعیل باد، اگر زمزم را رها کرده بود یا گفته بود: اگر از آب نمی‌کشید، زمزم چشمه‌ای جاری می‌شد."

مقام ابراهیم

مقام ابراهیم یاقوتی از بهشت است و سنگی تاریخی است که نبی ابراهیم -علیه السلام- هنگام ساخت کعبه مشرفه بر روی آن ایستاده بود، وقتی ساختمان بالا رفت، او بر روی آن ایستاد و سنگ‌ها را از پسرش اسماعیل -علیه السلام- می‌گرفت و با دستش برای بالا بردن دیوار می‌گذاشت، هر بار که یک سمت را تمام می‌کرد به سمت دیگر می‌رفت و دور کعبه طواف می‌کرد و بر روی آن می‌ایستاد، و هر بار که دیوار را تمام می‌کرد، آن را به سمتی که بعدی بود منتقل می‌کرد تا دیوارهای کعبه مشرفه چهارگانه ساخته شود، پیامبر ﷺ فرمود: "همانا رکن و مقام دو یاقوت از یاقوت‌های بهشت هستند، خدا نور آن‌ها را محو کرد و اگر نور آن‌ها محو نمی‌شد، بین مشرق و مغرب را روشن می‌کردند" (سنن ترمذی و مسند احمد).

صفا و مروه

صفا و مروه نام دو کوه کوچک مقابل یکدیگر است، صفا سر قله کوه ابوقبیس و مروه سر قله کوه قعقعان است، صفا به این نام خوانده شده زیرا سنگ‌های آن از صفا است که سنگ صاف و سخت است، و مروه به این نام خوانده شده زیرا سنگ‌های آن از مرو است که سنگ‌های سفید نرم هستند که آتش را روشن می‌کنند. قرطبی -رحمت الله- دلیل دیگری برای نام‌گذاری ذکر کرده و در تفسیرش گفته است: اصل صفا در زبان به معنای سنگ صاف است و این کوه در مکه معروف است، و همچنین مروه نیز کوهی است. صفا ذکر شده زیرا آدم مصطفی بر روی آن ایستاده و به این نام خوانده شده، و حوا بر روی مروه ایستاده و به نام زن نام‌گذاری شده و به همین دلیل مؤنث شده است. سعی بین صفا و مروه رکن از ارکان حج و عمره است، زیرا بین آن‌ها هفت شوط سعی می‌کنند.